So sánh Nghị định 347/2026/NĐ-CP và Nghị định 105/2025/NĐ-CP: Những điểm mới cần biết

Ngày 01/09/2026, các quy định về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tiếp tục có những điều chỉnh quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý và tăng cường ứng dụng phương thức quản lý điện tử.

Trong đó, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung so với Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn như: thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy (PCCC), kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC, quản lý phương tiện PCCC, trách nhiệm của chủ đầu tư và cơ chế kiểm tra an toàn PCCC.

Theo bảng tổng hợp thay đổi giữa hai nghị định, nhiều quy định trước đây liên quan đến thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an đã được bãi bỏ hoặc điều chỉnh theo hướng tinh gọn hơn.

1. Bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an

Một trong những thay đổi lớn nhất của Nghị định 347/2026/NĐ-CP là bãi bỏ toàn bộ quy định về kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của cơ quan Công an.

Trước đây, Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định cụ thể về hồ sơ đề nghị kiểm tra nghiệm thu, quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ, lập biên bản kiểm tra và ban hành văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu PCCC.

Tuy nhiên, theo quy định mới, Điều 10 về kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an được bãi bỏ, đồng thời không còn cấp văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về PCCC.

Tác động chính:

• Giảm bớt một bước thủ tục trong quá trình đưa công trình vào hoạt động.

• Chủ đầu tư không còn phải thực hiện thủ tục xin văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu PCCC từ cơ quan Công an.

• Trách nhiệm nghiệm thu, khai báo và đảm bảo an toàn PCCC được phân định rõ hơn cho chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

2. Thay đổi phương thức quản lý phương tiện PCCC, CNCH

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc thay đổi cơ chế quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, phương tiện PCCC, CNCH thuộc diện quản lý phải thực hiện thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP đã thay đổi hoàn toàn phương thức quản lý này, chuyển từ cơ chế cấp phép sang kê khai thông tin và quản lý chất lượng phương tiện.

Các điểm mới gồm:

• Bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép lưu thông phương tiện PCCC, CNCH.

• Thực hiện kê khai thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH.

• Phương tiện nhập khẩu đáp ứng điều kiện kê khai có thể được miễn kiểm tra chất lượng hàng hóa khi nhập khẩu.

• Loại bỏ vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy khỏi phạm vi điều chỉnh của quy định cấp phép trước đây.

3. Điều chỉnh quy định về hồ sơ quản lý cơ sở

Nghị định 347/2026/NĐ-CP cũng có sự điều chỉnh về cách thức lập và lưu trữ hồ sơ quản lý PCCC.

Thay vì quy định “tài liệu có trong hồ sơ được lưu trữ”, quy định mới chuyển sang cách diễn đạt “hồ sơ được lập, lưu trữ”, giúp thống nhất hơn với quy định về quản lý hồ sơ, tài liệu.

Thời hạn lưu trữ tối thiểu 05 năm đối với một số nhóm tài liệu vẫn được giữ nguyên.

4. Thu hẹp phạm vi thẩm định thiết kế PCCC

So với quy định trước đây, Nghị định 347/2026/NĐ-CP điều chỉnh phạm vi thực hiện thẩm định thiết kế PCCC của cơ quan chuyên môn về xây dựng.

Một số nội dung được thay đổi:

• Bỏ bước thẩm định đối với thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở trong một số trường hợp.

• Không còn quy định cho phép nộp đồng thời hồ sơ với cơ quan Công an.

• Tập trung vào việc tích hợp thẩm định PCCC trong quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi theo pháp luật xây dựng.

Điều này giúp làm rõ hơn ranh giới trách nhiệm giữa cơ quan xây dựng và cơ quan Công an trong quá trình thẩm định.

5. Đơn giản hóa thành phần hồ sơ thẩm định thiết kế PCCC

Nghị định mới cũng điều chỉnh hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế PCCC theo hướng giảm bớt giấy tờ.

Một số thay đổi gồm:

• Không còn yêu cầu giấy tờ đất đai phải chứng minh sự phù hợp về mục đích sử dụng đất và quyền sở hữu công trình.

• Bỏ yêu cầu văn bản thẩm định thiết kế PCCC của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

• Điều chỉnh cách mô tả về thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt.

6. Mở rộng và điều chỉnh hoạt động kiểm tra an toàn PCCC

Nghị định 347/2026/NĐ-CP điều chỉnh lại phạm vi và chủ thể thực hiện kiểm tra định kỳ về PCCC.

Theo quy định mới, việc kiểm tra có sự tham gia của:

• Cơ quan Công an;

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng;

• Ủy ban nhân dân cấp xã theo phân cấp.

Đồng thời, phạm vi phương tiện giao thông thuộc diện kiểm tra được mở rộng, áp dụng đối với các phương tiện thuộc Phụ lục III thay vì chỉ giới hạn ở một số nhóm phương tiện như trước đây.

7. Điều chỉnh trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình

Một điểm đáng chú ý là trách nhiệm của chủ đầu tư được chuyển từ việc phối hợp kiểm tra nghiệm thu sang thực hiện các nghĩa vụ quản lý, khai báo và đảm bảo an toàn.

Ví dụ, thay vì phối hợp với cơ quan quản lý chuyên ngành thực hiện kiểm tra nghiệm thu PCCC, chủ đầu tư có trách nhiệm khai báo trên hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động.

Bảng tóm tắt các thay đổi nổi bật giữa Nghị định 347/2026/NĐ-CP và Nghị định 105/2025/NĐ-CP

Nội dung	Nghị định 105/2025/NĐ-CP	Nghị định 347/2026/NĐ-CP
Kiểm tra nghiệm thu PCCC	Có thủ tục kiểm tra và cấp văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu	Bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an
Quản lý phương tiện PCCC	Cấp phép trước khi lưu thông	Kê khai thông tin điện tử, quản lý chất lượng
Hồ sơ PCCC	Lưu trữ tài liệu trong hồ sơ	Hồ sơ được lập và lưu trữ
Thẩm định thiết kế PCCC	Phạm vi rộng hơn	Thu hẹp, tích hợp với quy trình xây dựng
Kiểm tra PCCC	Chủ yếu do cơ quan Công an thực hiện	Phân cấp, phối hợp nhiều cơ quan
Trách nhiệm chủ đầu tư	Phối hợp kiểm tra nghiệm thu	Khai báo, quản lý và chịu trách nhiệm vận hành

 

Kết luận

Việc ban hành Nghị định 347/2026/NĐ-CP đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong quản lý phòng cháy chữa cháy theo hướng giảm thủ tục hành chính, tăng trách nhiệm của chủ thể quản lý công trình và chuyển đổi sang phương thức quản lý bằng dữ liệu điện tử.

Các doanh nghiệp, chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế và cơ sở thuộc diện quản lý PCCC cần chủ động cập nhật các điểm mới để điều chỉnh quy trình nội bộ, hồ sơ pháp lý và hoạt động kiểm tra an toàn phù hợp với quy định mới.

Việc nắm rõ sự khác biệt giữa Nghị định 347/2026/NĐ-CP và Nghị định 105/2025/NĐ-CP sẽ giúp các tổ chức, cá nhân hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục liên quan đến phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.