Mẹ Ơi, Con Không Đi Lùi!

Tập 1: Tấm Bằng Giỏi Bách Khoa Và Ngã Rẽ Bất Đắc Dĩ

Hôm nay, lướt mạng, tôi vô tình đọc được bài viết về một chàng trai: "6 năm làm lập trình, tốt nghiệp đại học Bách Khoa Hà Nội, chàng trai 9x bất ngờ 'bỏ ngang' để chạy xe ôm công nghệ - lý do khiến nhiều người đồng cảm".

Tôi lướt từng dòng bình luận. Nước mắt tôi bỗng rơi lúc nào không hay. Người ta chửi bới, dè bỉu cậu ấy nhiều hơn là đồng cảm. Họ tiếc cho một tấm bằng, tiếc cho một cái mác "Bách Khoa". Và trong hình ảnh cậu thanh niên ấy, tôi thấy chính bóng dáng chới với của mình nhiều năm về trước.

Tôi không phải là một người sinh ra đã có trí thông minh thiên bẩm. Để cầm được tấm bằng Giỏi của Đại học Bách Khoa Hà Nội, với người khác có thể là chuyện bình thường, nhưng với tôi, đó là những đêm thức trắng vùi đầu vào những dãy code, những vi mạch điện tử, là sự đánh đổi bằng tất cả mồ hôi và sự ngoan cường của tuổi trẻ.

Tôi ra trường sớm nửa năm. Tuổi đôi mươi đầy mộng mơ khép lại nhanh chóng khi tôi lấy chồng và cấn bầu bé đầu lòng ngay sau đó. Đúng lúc ấy, Huyện tôi có đợt xét tuyển công chức, ưu tiên tuyển thẳng bằng Giỏi.

"Con gái học khối kỹ thuật cực lắm, vào nhà nước làm cho ổn định rồi còn sinh đẻ con ạ," mẹ tôi khuyên nhủ.

Tôi kịch liệt phản đối. Tôi học kỹ thuật, tôi muốn làm kỹ sư, muốn tự tay lắp ráp những hệ thống máy tính chứ không muốn giam mình giữa những chồng giấy tờ hành chính. Nhưng mẹ tôi không bỏ cuộc. Bà tự đi mua hồ sơ, tự tay làm hết mọi thủ tục và nộp thay tôi. Thương mẹ, tôi nhắm mắt chiều theo, đinh ninh rằng: "Chắc gì đã đỗ, nộp cho mẹ vui lòng."

Nhưng tôi không ngờ, cuộc chiến ấy lại khốc liệt đến thế. Tôi phải cạnh tranh với 8 tấm bằng Giỏi khác để tranh một vị trí "hot" ở Huyện. Khó khăn ập đến khi hội đồng xét duyệt thông báo bảng điểm của tôi có nguy cơ bị loại. Lý do thật trớ trêu: Trong 8 người, chỉ duy nhất bảng điểm Bách Khoa của tôi chấm theo thang chữ A, B, C thay vì thang điểm 10 truyền thống.

Tôi còn nhớ như in buổi trưa hè đổ lửa năm đó. Bố chồng và mẹ lóc cóc đưa tôi lên tận trường Bách Khoa xin xác nhận quy đổi bảng điểm. Gặp thầy Nguyễn Trọng Giảng - Hiệu trưởng nhà trường năm ấy, thầy nhíu mày nhìn tôi:

"Tôi không xác nhận bảng điểm quy đổi cho em."

Tôi hoang mang: "Tại sao hả thầy?"

Thầy nghiêm giọng, ánh mắt lộ rõ sự tiếc nuối: "Đây là bảng điểm chuẩn theo quy chuẩn quốc tế. Tại sao tôi phải xác nhận quy đổi cho một mình em? Và với năng lực của một sinh viên Bách Khoa bằng Giỏi, sao em lại phải cố gắng thu mình về một cơ quan hành chính địa phương công tác như vậy?"

Tôi nghẹn ngào, hiểu rằng thầy đang tiếc cho tài năng của học trò. "Thưa thầy! Điều quan trọng lúc này là em muốn được công nhận kết quả và nỗ lực của em. Nếu thầy không xác nhận, bao nhiêu cố gắng của em xem như đổ biển. Em mong thầy tạo điều kiện cho em."

Thầy nhìn tôi một lúc lâu, tiếng thở dài hòa vào tiếng quạt trần quay đều đều. Cuối cùng, thầy đặt bút ký trong sự miễn cưỡng.

Đến tận bây giờ, tôi vẫn luôn nhớ và biết ơn thầy. Thầy đã vì một đứa học trò ngoan cố mà làm một trường hợp ngoại lệ. ❤️ Và thế là, tôi trúng tuyển công chức. Tôi tự nhủ, chỉ làm tạm một thời gian lúc bầu bí thôi, đợi con cứng cáp rồi mình sẽ quay lại với đam mê.

Vậy mà, cái chớp mắt của sự "tạm bợ" ấy kéo dài đến tận 11 năm.

---

Tập 2: Giọt Nước Mắt Đêm Thanh Tra Và Quyết Định Động Trời

11 năm làm công chức. Ai nhìn vào cũng xuýt xoa: "Nhất cô nhé, việc nhẹ lương cao, mưa không đến mặt nắng không đến đầu."

Chỉ có những người đồng nghiệp ngồi chung văn phòng mới hiểu được cái thứ áp lực vô hình bóp nghẹt chúng tôi mỗi ngày. Đó là những mùa quyết toán giấy tờ ngập đầu, những đợt thanh tra, kiểm tra căng như dây đàn, những đêm thức trắng ôm laptop gõ báo cáo đến mờ mắt. Đó là những ngày làm "dâu trăm họ", phải cân bằng giữa nguyên tắc cứng nhắc và tình người.

Cái mác "kỹ sư Bách Khoa" trong tôi dần bị mài mòn, thay vào đó là một nữ công chức rệu rã. Có những tối mùa đông đi làm về, vừa bước vào nhà, tôi buông thõng chiếc túi xách, gục đầu vào vai chồng khóc nức nở vì quá mệt mỏi và bế tắc. Tôi nhận ra, mình đang tồn tại chứ không phải đang sống.

Năm 2022, tôi đưa ra một quyết định thay đổi cả cuộc đời.

"Mẹ ơi, con xin phép nghỉ việc."

Mẹ tôi sững người. Bà gay gắt phản đối, đôi mắt đỏ hoe: "Một công việc bao người thèm khát, khó khăn lắm mới vào được, giờ con bảo nghỉ là nghỉ sao? Con có điên không?"

Hàng xóm, họ hàng biết chuyện, người thì chê cười, kẻ thì mắng tôi ngu.

Mẹ nén tiếng thở dài, hỏi tôi bằng giọng run run: "Con nghỉ xong, rồi con làm gì?"

Tôi nhìn thẳng vào mắt mẹ, dõng dạc nói: "Con sẽ mở một công ty máy tính, mẹ ạ."

Mẹ lặng người. Bà không nói thêm lời nào, quay lưng bước đi. Bờ vai bà run lên. Chắc hẳn, lúc đó mẹ đã vô cùng thất vọng về đứa con gái bướng bỉnh này. Cuối năm 2023, tôi chính thức cầm trên tay quyết định thôi việc, cắt đứt 11 năm thanh xuân rào giậu.

---

Tập 3: Khởi Nghiệp U40 – Từ Linh Kiện PC Đến Hệ Thống Điện Máy

Bước chân ra ngoài xã hội với vô vàn bỡ ngỡ, khởi nghiệp ở cái tuổi U40 là một bài toán quá khó. Không tiền tỷ chống lưng, không quan hệ thương trường, tôi lôi thứ vũ khí duy nhất của mình ra: Tư duy kỹ thuật của một cựu sinh viên Bách Khoa.

Tôi và chồng – anh Tuyên Nguyễn Văn, bắt đầu gom góp vốn liếng mở một cửa hàng nhỏ chuyên lắp ráp máy tính, cung cấp linh kiện PC. Những ngày đầu, mọi thứ như một mớ bòng bong. Trải qua đủ thứ thất bại, có lúc cạn vốn phải xoay xở từng đồng, nhưng tôi chưa bao giờ cho phép mình gục ngã.

Vẫn là những đêm thức khuya, dậy sớm, nhưng không phải ôm báo cáo hành chính, mà là cặm cụi test từng thanh RAM, cài đặt từng hệ điều hành, tìm nguồn hàng linh kiện chất lượng. Chúng tôi làm việc quần quật, lấy công làm lãi. Sự tận tâm, kỹ thuật vững và chữ "tín" dần giúp cửa hàng có lượng khách ổn định.

Từ máy tính cá nhân, chúng tôi bén duyên sang thầu các dự án máy tính văn phòng, rồi mở rộng cung cấp thiết bị điện máy cho các doanh nghiệp, nhà xưởng trên địa bàn. Máy móc bắt đầu chạy, nhân sự từ 2 vợ chồng tăng lên 5 người, rồi 20 người. Công ty dần thành hình.

Thỉnh thoảng, mẹ vẫn tạt qua công ty thăm tôi. Nhìn thấy tôi lấm lem bụi máy, tất bật chốt đơn, chỉ đạo thợ thuyền, bà xót xa:

"Con ơi! Con làm ít thôi, mẹ thấy con làm nhiều quá, vất vả quá. Cứ ôm rơm rặm bụng làm gì hả con?"

Tôi nắm lấy bàn tay nhăn nheo của mẹ, mỉm cười: "Mẹ đừng lo, con mệt về thể xác, nhưng tinh thần con đang sống, mẹ ạ."

---

Tập 4: Tầm Nhìn Sinh Tử Và Nụ Cười Của Mẹ

Khi mảng điện máy và máy tính đã đi vào quỹ đạo, tôi nhận ra một vấn đề lớn trong các khu công nghiệp và tòa nhà văn phòng mà tôi cung cấp thiết bị: Hệ thống điện và công nghệ ngày càng phức tạp, nhưng hệ thống an toàn lại bị xem nhẹ.

Bản năng của một người làm kỹ thuật thôi thúc tôi. Hai vợ chồng lại tiếp tục nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi ròng rã suốt hai năm để mở rộng công ty sang lĩnh vực tư vấn, thiết kế và cung cấp thiết bị Phòng cháy chữa cháy (PCCC) chuyên nghiệp.

Đây là một ngành khó, đòi hỏi tính chính xác tuyệt đối vì nó liên quan đến sinh mạng con người. Mọi thứ lại bắt đầu như mới. Tôi phải đi học thêm các chứng chỉ PCCC, đích thân leo trèo khảo sát các công trình, đấu thầu từng dự án nhỏ nhất.

Có những đêm mệt đến kiệt sức, gục ngủ ngay trên bản vẽ sơ đồ hệ thống báo cháy, nhưng tôi chưa bao giờ thấy hối hận về quyết định rời bỏ "vùng an toàn" năm xưa.

Giờ đây, khi công ty đã vững vàng với ba mảng cốt lõi: Công nghệ thông tin - Điện máy - Hệ thống PCCC, tôi tìm lại được lời giải cho bài toán cuộc đời mình.

"Mẹ ơi..." Tôi ôm mẹ trong ngày khánh thành văn phòng mới của công ty, thủ thỉ. "Mỗi dàn máy tính con lắp ráp, mỗi hệ thống điện máy con cung cấp đang giúp hàng chục doanh nghiệp vận hành trơn tru. Mỗi hệ thống báo cháy, chữa cháy con nghiệm thu là một lá chắn bảo vệ an toàn, tính mạng cho hàng ngàn công nhân đang làm việc."

Tôi chỉ tay về phía đội ngũ nhân viên đang mặc đồng phục của công ty, cười rạng rỡ: "Và mẹ nhìn xem, ngoài kia có hàng ngàn công việc, nhưng họ đã chọn đồng hành cùng con. Con làm việc không chỉ vì đam mê của một kỹ sư Bách Khoa nữa, mà vì trách nhiệm tạo ra công ăn việc làm cho hàng chục gia đình phía sau họ."

Mẹ tôi không nói gì, nhưng lần này, bà không quay đi nữa. Bà đưa tay lau giọt nước mắt lăn dài trên má, rồi mỉm cười, cái ôm xiết chặt hơn. Tôi biết, mẹ không còn thất vọng về tôi nữa. Bà đang tự hào.

Có thể thu nhập hiện tại của tôi chẳng phải là tỷ phú hay đại gia, có thể ngoài kia có nhiều công việc nhàn hạ hơn, nhưng tôi vẫn dành trọn tâm huyết tại công ty.

Từ một nàng công chức ôm chồng khóc nức nở, đến một nữ giám đốc U40 đứng giữa công trường ngổn ngang thiết bị, tôi đã đi một chặng đường rất dài. Vất vả đấy, nhưng trọn vẹn. Tôi sẽ kiên định bước tiếp đến cuối con đường mà thanh xuân tôi đã từng khao khát!